29 novembre , 2021

Lwalid Mimun: Itri n uɣennij Arifi i wer ixesyen ɛemmers

Lwalid Mimun

Deg wass n 19 Mares zeg usegg°as n 1959 i di ilul Lwalid Mimun. Di teqbilt n Ayt Sidal dag-s i yeẓra tfawt n tudert. D ijjen uterras, ittari, ittɣennej. s tmijja-nnes yejja ijjen later d ameqqran deg waṭṭas n tsuta di Arrif. Tmijja-nnes urid teqqim di Arrif waha, maca tiweḍ Tamezɣa amen tekmel. Yettwaḥsab d ijjen yetri, yeqqim yerɣa ar lexxu lexxu.

Tudert-nnes

Am merra Irifiyen. Lwalid Mimun d ara n ijjen lwacun n Ifellaḥen. Zeg wami i d-ikker, yerẓem tiṭṭawin-nnes di tudert d netta tetteɛjib-as tamja. Iḍeffer s ijjen taynit d tameqqrant mayen ttuɣa ttɣennjen imeɣnaj di lweqt-nnes netta. Yeɣra Lwalid Mimun llisi-nnes di Nnaḍur, zi senni iḍfar tɣuri-nnes di tfelsaft di tesdawit n Fas. Di Lweqt-nni mani ttuɣa yeqqar netta di Fas. Azgen ameqqran n Irifiyen ttuɣa dag-s iḍeffren tɣuri-nnsen. D ijjen wegraw d ameqqran mani ttuɣa i di tmun tantilijinsit (intelligentia) tarifit.

Wami yebda ad iɣer di Fas, xenni ig ibda netta ad yari s Tmaziɣt. Issufeɣ-d album-nnes amezwaru umi qqaren « ajjaj », album waxxa wer ittwasejjel ca mliḥ. Maca ijja ijjen later d ameqqran deg iḥudriyen n wakud-nni. Xenni sinta-nni rmexzen igga x-as fus. Yugi ad tt-yejj ad ttemmenz di leswaq. Aked uyenni iwdan smuttuyen zeg ufus ɣer wenniḍen, s tnuffra sinta-nni, sḥessan-as. Sinta-nnes tis tnayen qqaren-as « ametluɛ ». Sinta-ya tanita i d-issufeɣ deg usegg°as n 1986. Ttuɣa tettmenza mani mma. Mayen yejjin inni wer t-issinen ɛad, ad awḍen ad sren x isem-nnes. Awerni 11 iseggusa, ad yessufeɣ album-nnes « tayyut ».

Tira-nnes d wetlaɛ-nnes.

Lwalid Mimun urid d ameɣnuj waha; maca netta iksi s wemnus i tira n Tmaziɣt. Issufeɣ-d tnayen n idlisen, ijjen d amud ismun dag-s tiqessisin-nnes. Igga-as i yisem: « zi radjaɣ n tmurt ar ruɛra n ujenna » aya, deg usegg°as n 1994. Awerni tnayen n iseggusa, ad d-issufeɣ ca n tenfas-nnes igga-asent « Tifardjas ».

Mimun

Deg usegg°as n 1991 i di ɣa yessers ḍar-nnes deg Ulanda. Zegga yeẓra lḥugra d useḥqar di tmurt-nnes mani i d-yegma. Zi senni iraḥ ɣer tegzirin Tiknariyin, maca idwel-d ɛawed ɣer Biljik. Dag-s ig izdeɣ ar lexxu.

Waxxa tira-nnes ttwassuɣlent ɣer waṭṭas n yilsawen, waxxa iɣennijen-nnes wer jjin amkan. Maca Lwalid Mimun d ijjen i yella isem-nnes wer iɛeddi x ttlibizyu. Iɣennijen-nnes amenni. Mala ttwaggen x-as ifuray, maca netta ijja later di mkul Arifi d Trifit.

Ɣer ɛawed: Aɣennij, tagrawla s izran d wallun!

Amaynu

Yeqqen ɣer-s